.: EDİTÖRDEN :.

    Yazı tura oyununu bilirsiniz. Bu oyunda paranın mekanik yasalara göre döndüğünü, sonucun yazı yada tura çıkmasından gerçek de "şans" ' ın payı olmadığını çok iyi biliyoruz. Bununla birlikte sonucun hesaplanması bizim için çok karışık olduğundan , belli bir oyunda yazı mı, yoksa tura mı, geleceğini bilemeyiz. Bir parayı çoğu kez atarsanız gelecek yazılarla turaların yaklaşık aynı sayıda olacağını söylenir, ama bunu doğrulayacak iyi bir deneyde görmedim hiç... Olmazsa bunun kesin olmadığını, yalnız çok büyük olasılık taşıdığını söyleyebilirler. Bir parayı on kez atarsanız hepsinde de tura gelebilir. Durum böyle olduğu gibi yapılan 1 milyon atışta yalnız bir kez tura gelmesi de söz konusudur. Şaşılacak yanı yoktur bu işin. Atış sayısı daha arttıkça tura gelenlerin sayında da git gide çok büyük oranda azalma görülür. 1.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000 atışınızda ard arda yüz tura gelme ihtimali çok büyük bir şans izi olur belki.

    Günümüz dünyasının teknolojik sınırları zorladığı  çok verimli çalışmaların yapıldığı ve iyi bir noktaya gelindiği bir gerçek. Buna rağmen kuantum mekaniğine göre belli koşullar altında bir atomun ne yapacağı bilinemez; önünde değişik olasılıklar vardır, kimi zaman birini seçer, kimi zaman ötekini... Bunlarda hangi oranda ikincinin, üçüncünün hangi oranda birincinin seçildiğini biliriz. Ama apayrı bir tek durumdaki seçmeyi sınırlayan herhangi bir yasa bilmiyoruz.

    Belki de bu gözle bile göremediğimiz küçüklükteki bir "şey" karşısında aciziyetimizdir.

Musatafa Yüksel
Fizik.dosyası.com Editörü
mustafayuksel@mynet.com